Views: 0

en geen licht aan het eind van de tunnel…

gastauteur Jaak Peeters 26.05.2025

Glenn Diesen

De Noorse politicoloog prof. Glenn Diesen brengt regelmatig gesprekken met interessante mensen uit het Westen en het Oosten.

Dat laatste wordt door sommigen verkeerd opgevat, omdat hij ‘zelfs Russischtaligen’ aan het woord durft te laten. Volgens deze mensen maakt hij zich schuldig aan collaboratie met Russische propaganda.

Iedereen die Diesen al langer volgt weet hoe leeg dit verwijt is, want Diesen brengt mensen van over de hele wereld mee.

In wat volgt brengen we enkele reflecties op recente uitspraken van Varoufakis in een gesprek met Diesen en vervolgens met Jeffrey Sachs.

De schuld van Varoufakis

Yanis Varoufakis is econoom, voormalig minister van Financiën van Griekenland, professor aan verschillende universiteiten en fervent motorrijder.

De flamboyante Varoufakis, van wie bekend is dat hij geen blad voor de mond neemt, zei tegen Diesen dat het voormalige, op de VS gerichte economische model zijn langste tijd heeft gehad en dat de VS de internationale economische architectuur herstructureren om een ​​gunstige positie te verwerven. China is de belangrijkste rivaal in dit nieuwe systeem, terwijl de Europeanen een verarmd aanhangsel van de VS aan het worden zijn. De Europeanen kunnen een gunstiger pad voorwaarts uitstippelen, maar er is een gebrek aan economisch inzicht, politieke verbeeldingskracht en leiderschap.

En Jeffrey Sachs’

Diesen gaf ook de bekende Columbia-professor Sachs het woord. De hier geciteerde bijdrage van Jeffrey Sachs heeft als titel: “De vreemde dood van Europa”. En alles bij elkaar genomen zegt Varoufakis eigenlijk hetzelfde: als Europa niet snel de werkelijkheid als uitgangspunt neemt, zal Europa wegzinken in volledige zinloosheid.

Het is kenmerkend dat Sachs heel duidelijk is over het feit dat Europa tot een kwart eeuw geleden een sociaal, intellectueel en sociaal model had ontwikkeld, dat een voorbeeld zou kunnen zijn voor de hele wereld.

Een klap in het gezicht

De Europese elites krijgen van beide heren een flinke klap in het gezicht, vanuit vooral economisch perspectief door Varoufakis en vanuit cultureel-politiek perspectief door Sachs.

Econoom Varoufakis confronteert ons met de economische feiten: een kolossale staatsschuld, die ronduit desastreus is. Zo’n schuldenmassa zal toch ooit moeten worden afbetaald, maar dat wordt simpelweg doorgegeven aan onze nakomelingen.

We kunnen de eindjes niet aan elkaar knopen en velen demonstreren of staken liever dan de feiten onder ogen te zien. Het is heel menselijk dat je het voordeel niet uit je handen wilt laten glippen. Maar het is net zo menselijk om aan allen die na ons komen te denken en daarvoor de persoonlijke verantwoordelijkheid te nemen.

Dat is zelfs een stuk lastiger dan het vraagstuk van de dure, asociale en uit de hand gelopen immigratie, omdat dat probleem een ​​zekere afstand heeft. Volgens de berekeningen van prof. Paul Collier is die immigratie een grote, extra verliespost.

Dit maakt het voor de generatie na ons erg moeilijk om boven water te komen. Mensen vragen zich daarom af of Europa zich kan positioneren in de nieuwe, mondiale structuur die gaat komen.

Ons onderwijs is al lang overgenomen door Aziaten, die ook onze toppositie in de wetenschap hebben overgenomen.

Ook sociaal-economisch gaat het mis. Sachs is daar duidelijk over. We waren zo ver gevorderd dat we konden hopen dat alle Europese volkeren voldoende goede levensomstandigheden zouden hebben ontwikkeld om bijna iedereen buiten Europa jaloers te maken. Hiervoor is financiële draagkracht nodig. Maar er zijn talloze mensen die een extra baan moeten zoeken – alleen maar om rond te komen. En niemand kan zelfs maar inschatten hoe groot de verborgen armoede is, vaak onder mensen die aan een chronische ziekte lijden. Mensen leven langer en dus moeten er pensioenen betaald worden, maar ondertussen loopt iedereen de hielen.

De zaken worden dus steeds erger en er is geen teken van verandering.

Deze gedachtegang geldt overigens ook voor de EU zelf, die door haar strijd tegen de klimaatverandering verwikkeld is in een continentaal verarmingsproces. Terwijl we allemaal weten dat het klimaat nooit iets anders heeft gedaan dan verandering, simpelweg omdat alle natuurlijke processen een sinusoïdaal verloop volgen.

Doormodderen, onze cultuur vermoorden

Wat is er met Europa? De waarnemer ziet niet langer een visie, een missie, een diepe overtuiging, een wil om te excelleren. Het is gewoon aanmodderen. Het houdt zich bezig met trivialiteiten en is in de greep van irrationaliteit. Het lijkt wel een echte kakistocratie. Een malgoverno. Dansen in een onwerkelijk theater. Jeffrey Sachs schudt herhaaldelijk onbegrip zijn hoofd.

Er ontstaat een heel vreemd beeld dat de waarnemer doet huiveren: het lijkt veel te veel dat Europa in handen is van een diepe staatselite – in de term van Sachs – die koste wat het kost haar eigen agenda doordrukt en die elk verzet van het volk afdoet als extreemrechts of gevaarlijk, of het land eenvoudigweg beschuldigt van samenzwering met de Russische vijand – een zeer transparante techniek. De mensen in kwestie moeten zwijgen en zich onderwerpen, desnoods met behulp van gedrochten als een wet op de digitale diensten, die niets anders is dan algemene censuur onder het mom van veiligheid. En dat op het continent waar de vrijheid van meningsuiting zo lang werd bevochten en waar een Voltaire schreef dat hij tot aan zijn dood zou vechten zodat iemand zijn mening kon uiten!

We moeten beseffen wat hier gebeurt: het gaat om meer dan economie of de oprichting van een Europese staat. De elite van dit continent is bezig de oude cultuur van Europa te vernietigen. Die cultuur draaide om een ​​zwaarbevochten humanisme – getekend door het christendom, maar ook gedeeld door niet-gelovigen. En rondom een ​​Verlichting, waarvoor de geestelijke en politieke emancipatie van iedereen die dat wil heilig is. Sapere aude! Durf te denken! Gebruik je eigen verstand! Hoe verzoen je dat met de EU-oorlog tegen ‘nepnieuws’ of de druk op de media om zich politiek aan te passen?

Op dit moment lijkt de EU zich voor te bereiden op een oorlog met Rusland. Het is niet ondenkbaar dat dit voor ons rampzalig zal aflopen en de verarming van onze volkeren zal versnellen. Een dergelijke oorlog zal zeker ernstige gevolgen hebben voor al onze inkomens. De oorlog in Oekraïne waarvoor de EU bergen geld ‘vrijmaakt’ om sancties uit te voeren. Deze zijn niet schadelijk voor de Russische economie – het Russische bbp groeide met 4,3% in 2024 – midden in de oorlog! Geen enkel Europees land komt in de buurt van dit cijfer.

Bovendien is er het menselijk verlies: in de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) kwam in veel regio’s bijna een derde van de bevolking om het leven. En om te herstellen hebben we die mensen nodig…

De vergeten essentie

Oudere schrijvers, zoals Just Havelaar in 1920, hebben wetenschap veel minder gezien als iets dat dient om geld te verdienen, maar als het veroveren van onderzoek. Een strijd om een ​​inzicht dat in de loop van de tijd vordert. Bouwen aan een doel dat misschien nooit zal worden bereikt, waarbij de beloning ligt in de uitoefening van een van de grootste mogelijkheden van de mens: het begrijpen van de werkelijkheid en zichzelf.

De mens is een zoeker. Dat kenmerkt hem. Die zoektocht is ingegeven door de twijfel die al ontstond bij de oude Grieken toen zij naar het prachtige firmament keken en zich vol bewondering afvroegen wat het allemaal betekent en wat de plaats van de mens is in deze wereld.

Maar tegenwoordig zijn zelfs universiteiten afhankelijk van subsidies uit de economische wereld.

Toch is het de eerdergenoemde twijfel die ons bescheidenheid leert en vooral: die ons doet beseffen dat het leven meer is dan een carrière of geld verdienen. Wij zijn echter echte slaven geworden. Slaven van onze eigen hebzucht, slaven van onze eigen angsten, slaven van ons eigen verlangen naar comfort en oppervlakkigheid, slaven van onze eigen lust naar plezier. En we haten alles wat hieraan noodzakelijkerwijs vooraf moet gaan: de wil om voor ieder van ons goede levensvooruitzichten te creëren door middel van werk en sociale doeleinden.

We zijn ook vergeten dat een staat zijn volk moet dienen. Een staat mag zeker geen instituut zijn in de handen van de machtigen, en dat zijn tegenwoordig de globalisten. Democratie is meer dan ooit een loos woord geworden. Een verlammende situatie.

En dan: de verloren cultuur

Wat hier wordt gezegd is niets anders dan dat de Europeanen hun cultuur hebben verloren. Cultuur wordt vaak opgevat als de wereld van kunst en literatuur, geschiedenis en filosofie. In zijn ‘The Hidden Life of Culture’ eindigt Max Wildiers als volgt: “Maar in de huidige samenleving neemt technologie zo’n grote plaats in dat elke roep om meer cultuur ook een uitnodiging inhoudt om de suprematie van technologie om te zetten in een bijdrage aan de opgang van de mens naar een leven van harmonie en schoonheid.” Max Wildiers kon niet voorzien hoe de gevolgen van deze alomtegenwoordige technologie ook ons ​​wereldbeeld, onze verlangens en ons geloof zouden beïnvloeden.

We moeten ons daarom concentreren op de ontwikkeling van menselijke kwaliteiten als individuen en als verantwoordelijke leden van de volkeren van ons continent.

Maar ingeklemd tussen de macht van de opdringerige technologie, het streven naar macht in de gebruikelijke zin, de macht over de te controleren bevolking en de kleinzielige geesteswetenschappen zoals het verlangen naar persoonlijke status, zijn de leiders van ons continent niet in staat vorm te geven aan de oude idealen van humanisme en verlichting in een cultureel gedreven herstructurering van onze landen.

Toch is dat wat Europa tot Europa maakt: die symbiose van een diepgeworteld humanisme en een bijna heilige verlichting.

We houden ons bezig met wokisme en allerlei andere fantasieën die de gemiddelde Europeaan geenszins een beter mens maken, maar eerder een voorwerp van spot in de ogen van de buitenwereld.
En cultuur: dat lijkt het tegenovergestelde van populaire cultuur.

Terug naar onze roots.

Als Europa zichzelf wil herpositioneren in de nieuwe wereldorde, moet het daarom nadenken over zichzelf.

Om een ​​samenhangend, samenhangend politiek plan op te stellen moet men weten waar men staat en waar men heen wil. Dit vereist een duidelijk beeld van wat of wie men wil zijn. Alleen een duidelijk beeld van de bijdrage die men denkt te kunnen leveren schept de mogelijkheid om prioriteiten en samenhangende actieplannen te formuleren.

Europa had de wereld ooit iets te bieden dat bijvoorbeeld fundamenteel afwijkt van de Amerikaanse drang om overal en altijd de baas te zijn en laat zien dat diversiteit inderdaad rijkdom kan zijn. Europa zou kunnen laten zien dat ‘vooruitgang’ iets menselijks kan zijn en dat een aantrekkelijk leven voor de overgrote meerderheid geen droom hoeft te blijven. En het zou kunnen aantonen dat je, om dit allemaal mogelijk te maken, verstandig en met visie beleid moet voeren.

Ook al ging er toen ook veel mis – errare humanum est -: Europa kon laten zien dat het een samenlevingsmodel kan bieden waarin mensen niet alleen comfortabel en in goede gezondheid kunnen leven, maar waarin persoonlijke vrijheid en ontwikkeling tegelijkertijd mogelijk zijn.

Dat is wat Jeffrey Sachs mist.

Conclusie: een compleet andere oorlog

Als we ooit echt weer vooruit willen, zal een simpele kopie van de VS in de vorm van de VSE echt niet volstaan ​​– integendeel, ook al zet de elite zich volledig in voor een soort Europese eenheidsbrij.

We zullen opnieuw centraal moeten stellen wat onze voorouders zo bijzonder maakte: het geloof in de bevrijdende kracht van de menselijke geest, geolied door een doorleefd humanisme en concreet geïmplementeerd op evenveel verschillende manieren als Europa volkeren huisvestte.

Die taak is een stuk moeilijker dan een oorlog tegen een land dat niet alleen altijd deel heeft uitgemaakt van Europa, maar misschien ooit een uiterst nuttige bondgenoot zou kunnen worden.

Het ziet er dus echt naar uit dat we een heel andere oorlog zullen moeten voeren dan de meeste politici ons vertellen.

Jaak Peeters
Doorstroming
Een andere oorlog
Mei 2025

Een enigszins andere versie van deze tekst werd gepubliceerd op www.dwarsliggers.eu